BTMKA ၏သမိုင္းေၾကာင္း

မႏၲေလးၿမိဳ႕ ပြဲစားကုန္သည္စက္ပိုင္မ်ား မဟာကထိန္ေတာ္အသင္း၏ သမိုင္းအက်ဥ္း

          ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၉၇(၁၉၃၅)ခုႏွစ္တြင္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၌ ေနထိုင္ၾကကုန္ေသာ ပြဲစားကုန္သည္မ်ားသည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ သီရိေဟမာ အေ႐ွ႕ရပ္ ၈၆ လမ္း၊၂၆×၂၈ လမ္း၊အိမ္အမွတ္(၈)ျဖစ္ေသာ ပြဲစားႀကီးဦးသန္႔၏ အိမ္/ပြဲ႐ံုတြင္ ဦးသန္႔က ဦးေဆာင္၍ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး စုေပါင္းတိုင္ပင္ၾကၿပီး ၈၆ လမ္း၊၂၆­×၂၈ လမ္းအတြင္းတြင္ ကထိန္ေတာ္ခင္းက်င္းလွဴဒါန္းျခင္းကို စတင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။

          ထိုသို႔ တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ကထိန္ခင္းက်င္းလွဴဒါန္းလာခဲ့ရာ (၁၀)ႏွစ္မွ်အၾကာ ၁၃၀၇ ခုႏွစ္၊ဒုတိယ၀ါဆိုလဆန္း(၃)ရက္ (၁၂.၇.၁၉၄၅)ေန႔ေရာက္ေသာအခါ ”ပဲဘက္ဆိုင္ရာ ပြဲစားကုန္သည္မ်ားအသင္း”ဟူေသာ အမည္ျဖင့္ ၂၆ လမ္း၊၈၆×၈၇ လမ္းၾကားတြင္ အသင္းတစ္ခုဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္၍ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း ဥပေဒမ်ားကိုလည္း ေရးဆြဲအတည္ျပဳခဲ့ၾကပါသည္။

ထိုအသင္း၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္မွာ ပစၥဳပၸန္ဘ၀တစ္ခု စား၀တ္ေနမႈတို႔အတြက္ ပြဲစားကုန္သည္လုပ္ငန္းမ်ားကို တရားသျဖင့္ လုပ္ကိုင္ၾကၿပီးလွ်င္ ေနာင္ဘ၀မ်ားစြာ သံသရာအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ေရွးအထက္(၁၀)ႏွစ္ေလာက္က ခင္းက်င္းလွဴဒါန္းလာခဲ့ေသာ ကထိန္ေတာ္အလွဴကို မႏၲေလးၿမိဳ႕ ျမဴနီစီပါယ္နယ္နိမိတ္အတြင္း႐ွိေက်ာင္းတိုက္မ်ားကို မဲခ်၍ မဲက်ရာေက်ာင္းတိုက္မ်ားတြင္ ၀ါဆို ၀ါကပ္ေတာ္မူၾကေသာ သံဃာေတာ္အ႐ွင္သူျမတ္မ်ားအား ကထိန္ေတာ္အလွဴကို ဆက္လက္ခင္းက်င္းလွဴဒါန္းသြားရန္ျဖစ္ပါသည္။

ထိုရည္ရြယ္ခ်က္အတိုင္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္လာၾကရာ ၁၃၀၉ (၁၉၄၇)ခုႏွစ္တြင္ ပြဲစားကုန္သည္စက္ပိုင္မ်ား အသင္း ဟူေသာအမည္ျဖင့္ ၈၆ လမ္း၊ ၂၉ ×၃၀ လမ္းၾကား၊ ထုံးဘူးတန္းရွိ ဦးေကာင္းႏွင့္ ေမာင္ႏွမမ်ားမွ ၎တို႔ပိုင္ဆိုင္ေသာ၀င္းတြင္ အသင္းသားမ်ားအား ငွားရမ္းခမယူပဲ (၇)ႏွစ္ခန္႔ ကုန္ေရာင္းကုန္၀ယ္ ျပဳလုပ္ခြင့္ေပး ခဲ့သည္။

၁၃၁၆ – ခု၊ (၁၉၅၄) ခုႏွစ္တြင္ ၈၆ လမ္း၊ ၃၂ ×၃၃ လမ္းၾကား ပဲေလွာ္ေခ်ာင္ရပ္ရွိ ဦးဘသန္း ပိုင္ေျမေနရာ (ဦးပိုင္အမွတ္-၁၀)အား အသင္းပိုင္အျဖစ္ စုေပါင္း၀ယ္ယူခဲ့ၿပီး ကထိန္ေတာ္အသင္းပိုင္အေဆာက္အဦတြင္ ပြဲစားကုန္သည္မ်ား ကထိန္ေတာ္အသင္းအမည္ျဖင့္ ကထိန္ေတာ္အလွဴကို ဆက္လက္ခင္းက်င္းလွဴဒါန္းခဲ့ၾကပါသည္။

၁၃၂၆ – ခု၊ (၁၉၆၄) ခုႏွစ္တြင္ ေတာ္လွန္းေရးေကာင္စီအစိုးရက ႏိုင္ငံေတာ္ျပည္သူပိုင္သိမ္းဆည္းေရးဥပေဒ အရ ဤအသင္းတိုက္အား သိမ္းယူခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္အသင္းႀကီး၏စဥ္းမ်ဥ္းအပိုဒ္(၂၂)တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ဤအသင္းတိုက္အား ျပည္သူပိုင္သိမ္းျခင္းမွ ကင္းလႊတ္၍ ငွားရမ္းျခင္းသာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၃၂၆ -ခု၊ ၁၉၆၄ -ခုႏွစ္မွ ၁၉၈၈ -ခုႏွစ္အထိ အသင္းတိုက္အား (၂၅)ႏွစ္တိတိ ငွားရမ္းခဲ့ပါသည္။ ၎(၂၅)ႏွစ္အတြင္း ဦးစိန္ရ+ ေဒၚေရႊ မိသားစုတို႔က ၎တို႔ပိုင္ဆိုင္ေသာ၀င္းအတြင္းသို႔ေျပာင္း၍ ဤအသင္းအား (၂၅)ႏွစ္ခန္႔ ငွားရမ္းခမယူပဲ ေရာင္း၀ယ္ခြင့္ ျပဳခဲ့ပါသည္။

မူလစဥ္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ားကိုလည္း ဘာသာေရးအသင္းျဖစ္ေသာ ကထိန္ေတာ္အသင္းႏွင့္ ဆီေလွ်ာ္စြာ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲၾကၿပီးလွ်င္ ၁၃၂၇ -ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း(၁)ရက္ေန႔(၂၀.၂.၁၉၆၆)ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ သင္းလုံးကၽြတ္ႏွစ္ပတ္လည္အစည္းအေ၀းႀကီးသို႔ တင္ျပအတည္ျပဳခဲ့ၾကပါသည္။

ယခင္က ဤကထိန္ေတာ္အသင္းတြင္ ပြဲစားကုန္သည္အမ်ားစုႏွင့္ စက္ပိုင္အခ်ဳိ႕သာ ပါ၀င္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္တြင္ ပြဲစားကုန္သည္မ်ားအျပင္ သီးႏွံကုန္ၾကမ္းမွ ကုန္ေခ်ာထုတ္လုပ္သည့္ စက္ပိုင္အမ်ားအျပား အသင္း၀င္ျဖစ္လာၾကသျဖင့္ ၁၃၄၈ -ခု၊ (၁၉၈၆)ခုႏွစ္၊ (၅၂)ႀကိမ္ေျမာက္ ကထိန္ေတာ္ႏွစ္မွစတင္၍ `ပြဲစားကုန္သည္စက္ပိုင္မ်ား၏ကထိန္ေတာ္အသင္း’ဟု အမည္ေျပာင္းလဲအတည္ျပဳေခၚေ၀ၚသုံးစြဲခဲ့ၾကပါသည္။

မူလစည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ားကိုလည္း အခ်ိန္အခါႏွင့္ ေလွ်ာ္ညီစြာ ျဖည့္စြက္ေရးသား၍ ၁၃၅၀-ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္(၉)ရက္ (၃၀.၃.၁၉၈၉)ရက္၊ ၾကာသပေတးေန႔တြင္ ဤအသင္းတိုက္အတြင္း က်င္းပခဲ့သည့္ (၅၅)ႀကိမ္ေျမာက္ သင္းလုံးကၽြတ္ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းႀကီးသို႔ တင္ျပအတည္ျပဳခ်က္ရယူၿပီး ယခုအခ်ိန္အထိ ဆက္လက္သုံးစြဲလွ်က္ ရွိပါသည္။ ဤကထိန္ေတာ္အသင္းၾကီးမွ ႏွစ္စဥ္မပ်က္ ကထိန္ေတာ္အလွဴသာမက-

၁၃၁၀ – ခုႏွစ္၊ (၁၃)ႀကိမ္ေျမာက္ ကထိန္ေတာ္ႏွစ္တြင္ `ပဲဘက္ဆိုင္ရာအသင္း` အမည္ျဖင့္ နန္းေရွ႕ ခင္မကန္တိုက္အတြင္းရွိ ကထိန္ေက်ာင္းအား ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။

(၂၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ကထိန္ေတာ္ေငြရတုႏွစ္တြင္ နန္းေရွ႕ ခင္မကန္တိုက္အတြင္းရွိ ကထိန္ေက်ာင္းအား မြမ္းမံျပင္ဆင္လွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။

ႏွစ္(၅၀)ေျမာက္ ကထိန္ေတာ္ေရႊရတုႏွစ္တြင္ ဒကၡိဏရာမဘုရားႀကီးေက်ာင္းတိုက္အတြင္းရွိ ေရွးေဟာင္း သိမ္ေတာ္ႀကီးအား မြမ္းမံျပင္ဆင္လွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။

၁၃၆၁ -ခု၊ (၁၉၉၉)ခုႏွစ္ (၆၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ကထိန္ေတာ္ႏွစ္တြင္လည္း နန္းေရွ႕ခင္မကန္တိုက္အတြင္းရွိ ကထိန္ေက်ာင္းအား ထပ္မံမြမ္းမံျပင္ဆင္လွဴဒါန္းခဲ့ပါသည္။

၂၀၀၅-ခုႏွစ္၊ (၇၀)ႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္သင္းလုံးကၽြတ္အစည္းအေ၀းႀကီးမွ စိန္ရတုအထိမ္းအမွတ္ ခန္းမႀကီး ေဆာက္လုပ္ရန္ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၿပီး(၂၀၀၉)ခုႏွစ္တြင္ (၇၅)ႀကိမ္ျပည့္ စိန္ရတုခန္းမကို အခမ္းအနားျဖင့္ ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၈၈- ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွစတင္ၿပီး ဤအသင္းႀကီး၏မူလရွိၿပီးအသင္းသားမ်ားအျပင္ အသင္းသားအသစ္မ်ား ကို ျပန္လည္လက္ခံခဲ့ပါသည္။ (ထိုစဥ္အခါက ကထိန္ေတာ္အလွဴေငြ(၃)ႏွစ္ဆက္တိုက္ေပးသြင္းသူအားလုံးအား အသင္းသားအျဖစ္လက္ခံခဲ့ပါသည္) ထို႔ေၾကာင့္ ထိုအခ်ိန္ကလက္ခံခဲ့ေသာ အသင္းသားမ်ားတြငါ အျခားၿမိဳ႕မ်ားမွ အသင္းသားမ်ား ပါ၀င္ခဲ့ပါသည္။ ၎ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ မႏၱေလးစည္ပင္သာယာနယ္နိမိတ္အတြင္းရွိ အသင္းသားသစ္ မ်ားကိုသာ လက္ခံခဲ့ပါသည္။

ဤအသင္းႀကီး စတင္သေႏၶတည္စဥ္မွစ၍ ေခါင္းေဆာင္သူမ်ားတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည့္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည့္ ပုဂၢဳိလ္ႀကီးမ်ားမွာ –

၁။ ဦးစက္ေဖ (ပြဲစားႀကီး) အမွတ္(၅)၊ ၈၆ လမ္း၊ ၂၈ ×၂၉ လမ္းၾကား၊ ေဒါင္းရိုးရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၂။ ဘီအက္စီ ဦးခင္ေမာင္ (ပြဲစားႀကီး) အမွတ္(၇)၊ ၈၆ လမ္း၊ ၂၈ × ၂၉ လမ္းၾကား ေဒါင္းရိုးရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၃။ ဦးေကာင္း (ပြဲစားႀကီး) အမွတ္(၂)၊ ၈၅ လမ္း၊ ၂၈ × ၂၉ လမ္းၾကား၊ ၀ါးတန္းရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၄။ ဦးျမင့္ (ပြဲစားႀကီး) အမွတ္(၃၅၃)၊ ၈၄ လမ္း၊ ၃၇ ×၃၈ လမ္းၾကား၊ ကြမ္းၿခံရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၅။ ဦးဆိုင္ (ပြဲစားႀကီး) အမွတ္(၁၂)၊ ဘုရင့္ေနာင္လမ္း၊ ဆိုင္တန္းရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၆။ ဦးပိုက္ (ပြဲစားႀကီး) အမွတ္(၇)၊ ၈၇ လမ္း၊ ၂၈ ×၂၉ လမ္းၾကား၊ ေဒါင္းရိုးရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၇။ ဦးလွေမာင္ (ဗမာသစ္ပြဲရုံ/ ပဲခြဲစက္) ၈၅ လမ္း၊ ၃၂× ၃၃ လမ္းၾကား၊ မလြန္ရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၈။ ဦးေက်ာ္သိန္း (အရီးေတာင္းလက္ဖက္) အမွတ္(၃၄) ၈၅ လမ္း၊ ၂၉ × ၃၀ လမ္းၾကား၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။

၉။ ဦးသိန္းထြန္း (ဆားေတာင္ပြဲရုံ)၊ ယခုလက္ရွိ ဥကၠ႒၊ အမွတ္(၁၉)၊ ၈၅ ×၈၆ လမ္းၾကား၊ ၃၂ ×၃၃ လမ္းၾကား၊ မလြန္ရပ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕ တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။